Article in other languages:
- Sentrale verwerkingseenheid" title="Sentrale verwerkingseenheid
- وحدة المعالجة المركزية" title="وحدة المعالجة المركزية
- Unidat central de procesamiento" title="Unidat central de procesamiento
- Unit Pengolah Pusat" title="Unit Pengolah Pusat
- Unit pemprosesan pusat" title="Unit pemprosesan pusat
- Procesor" title="Procesor
- Централен процесор" title="Централен процесор
- Unitat Central de Procés" title="Unitat Central de Procés
- Процессор" title="Процессор
- Procesor" title="Procesor
- CPU" title="CPU
- Hauptprozessor" title="Hauptprozessor
- Protsessor" title="Protsessor
- Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας" title="Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας
- Central processing unit" title="Central processing unit
- Unidad central de procesamiento" title="Unidad central de procesamiento
- Procesoro" title="Procesoro
- Prozesatzeko unitate zentral" title="Prozesatzeko unitate zentral
- واحد پردازش مرکزی" title="واحد پردازش مرکزی
- Processeur" title="Processeur
- CPU" title="CPU
- Láraonad próiseála" title="Láraonad próiseála
- CPU" title="CPU
- 중앙 처리 장치" title="중앙 처리 장치
- Մշակիչ" title="Մշակիչ
- Procesor" title="Procesor
- Processator central" title="Processator central
- Miðverk" title="Miðverk
- CPU" title="CPU
- מעבד" title="מעבד
- ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ" title="ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ
- Процессор" title="Процессор
- Bongo kuu (kompyuta)" title="Bongo kuu (kompyuta)
- Processorium medium" title="Processorium medium
- Centrālais procesors" title="Centrālais procesors
- Procesorius" title="Procesorius
- Bɔngɔ́ (elektroníki)" title="Bɔngɔ́ (elektroníki)
- CPU" title="CPU
- Централна обработувачка единица" title="Централна обработувачка единица
- സെന്ട്രല് പ്രൊസസിങ് യൂണിറ്റ്" title="സെന്ട്രല് പ്രൊസസിങ് യൂണിറ്റ്
- بروسيسور" title="بروسيسور
- Төв процессор" title="Төв процессор
- Processor (computer)" title="Processor (computer)
- CPU" title="CPU
- CPU" title="CPU
- CPU" title="CPU
- Processor" title="Processor
- CPU" title="CPU
- Procesor" title="Procesor
- Unidade central de processamento" title="Unidade central de processamento
- Процессор" title="Процессор
- Киин процессор" title="Киин процессор
- Njësia qendrore e përpunimit" title="Njësia qendrore e përpunimit
- Central processing unit" title="Central processing unit
- CPU" title="CPU
- Procesor" title="Procesor
- CPU" title="CPU
- یەکەی ڕێکخەریی ناوەندی" title="یەکەی ڕێکخەریی ناوەندی
- Процесор" title="Процесор
- Procesor" title="Procesor
- CPU" title="CPU
- Processor" title="Processor
- மையச் செயற்பகுதி" title="மையச் செயற்பகுதி
- หน่วยประมวลผลกลาง" title="หน่วยประมวลผลกลาง
- CPU" title="CPU
- Merkezi işlem birimi" title="Merkezi işlem birimi
- Центральний процесор" title="Центральний процесор
- خرد عملیہ" title="خرد عملیہ
- Processor" title="Processor
- פראצעסאר" title="פראצעסאר
- 中央处理器" title="中央处理器
Ein CPU (engelsk akronym for Central Processing Unit) er hovudrekne-/prosesseringseininga i ei datamaskin. Ho har normalt to logiske einingar: Éi eining for styring og éi eining for gjennomføring. Sidan midten på 1970-talet har dei fleste CPUar vore laga av integrert krets (éin eller fleire).
Ein CPU som er bygd av éin enkelt integrert krets vert kalla ein mikroprosessor. Verdas første mikroprosessor var 4-bit-prosessoren Intel 4004, lansert hausten 1971. Det tok fleire år før generelle datamaskiner brukte ein mikroprosessor som CPU. Mikroprosessorar vart i byrjinga berre teke i bruk i spesialutstyr som til dømes avanserte måleinstrument og i ekstrautstyr til større datamaskiner, slik som skjerm- og tastaturterminalar. Frå midten av 70-talet kom enkle hobby-datamaskiner og videospelkonsollar med 8-bit mikroprosessor. Etter dette gjekk det slag i slag med heimedatamaskinar, PC'ar og etter kvart tenarmaskiner.
Kjende CPU-versjonar
- IBM System/360 – IBM sin stormaskin-familie frå 1964 og fram til i dag (via 370 og 390-familien)
- Digital PDP-11 – 16-bit minidatamaskin som vart brukt til å utvikle den første UNIX-versjonen skreve i C
- Nord-5 – Norsk Datas, og kanskje verdas første 32-bit minidatamaskin
- Digital VAX – utbreidd minidatamaskin-arkitektur frå 1970- og 80-tallet
- MOS Technologies 6502 – brukt i mellom anna Apple II, Commodore VIC-20 og Commodore 64
- Zilog Z80 – brukt i bl.a. Osborne 1, Mycron 1000, Sinclair Spectrum, Amstrad CPC464, Tiki 100 og Nintendo Gameboy
- Intel x86 – brukt i mellom anna Mycron 2000 og alle IBM-kompatible PCar; både Pentium og AMD Athlon er x86'ar
- Motorola 68000 – brukt i mellom anna Apple Macintosh, Atari ST og Commodore Amiga
- PowerPC – brukt i alt frå moderne Macintosh'ar (PowerMac) til Nintendo Gamecube videospel-konsollar
Forvitnelege fakta
- I 1949 spådde bladet Popular Mechanics (heilt korrekt) at dataprosessorar i åra som kom, ville gjennomgå store forbetringar og bli stadig mindre. Dei skreiv:
- In the future computers will probably not weigh any more than 1.5 tons.
- (I framtida vil datamaskinar truleg ikkje vega meir enn 1,5 tonn.)
Questions for article: cpu arquitectura, harvard mark i, que es el cpu, simple 086, tipos de cpu, .Будова процесора, 3 tipos de cpu, 6502 platine processeur, 68008 پردازنده, 80486dx2, 80486dx2 leírás